• 1.jpg
  • 2.jpg
  • 4.jpg
  • 5.jpg
  • 6.jpg
  • 7.jpg
  • 8.jpg

De Tegenwoordige Staat van Friesland meldde in 1786:
‘Weleer lag dit dorp ook aan zee, en werd toen, waarschynlyk, bewoond door Visschers, die door de Wierzyl gemaklyk in zee konden komen, en van daar naar hun visch, door de Ried, naar Franeker en elders brengen. By onzen tyd lag hier nog de fraaie State Lauta, bestaande in een schoon Heerenhuis en zwaaren toren, omringd met diepe graften en ene ruime hovinge.’

Wier is een terpdorp dat mogelijk ontstaan is aan het begin van de jaartelling bij de monding van de Middelzee. De eerste inwoners waren vissers en boeren die via de Wierster Zijl en het Balkzijl  gemakkelijk de Middelzee konden bereiken. Het was vroeger een klein dorpje en dat is het ook altijd gebleven.
In bronnen van de 13e eeuw wordt Wier nog omschreven als "Weer" vanaf 1505 is er een nieuwe spelling en wordt het "Wyer".

Kaart Wier.jpg

Op de kaart van 1718 in de Schotanus-Atlas is te zien dat Wier in een soort van taartpunt in het uiterste noorden van de gemeente Menameradiel ligt. Tussen de Ried, de Oude Meer en de Middelzeedijk.

Onder de invloed van monniken uit de omgeving werden er rond het jaar 1000 dijken aangelegd, van Leeuwarden via Bitgum (Beetgum) en Berltsum (Berlikum) naar Wier.


In de tweede helft van de 12e eeuw is het hout van de Wierster kerk vervangen door steen. Door het dichtslibben van de Middelsee werd er op dat moment wordt er het meest van de landbouw geleefd. Veel gerniers (landbouwers) pachten dan stukjes land van kerk of grietenij (gemeente).
In  1192 werd de "Lauta Stins" gebouwd door Schelte Lauta. Deze grietman is onder andere verantwoordelijk geweest voor de rechtspraak in Wier.

Lauta State.jpgTussen 1350 en 1500 woedde er in Friesland een burgeroorlog, een strijd tussen de Schieringers en de Vetkopers. Wier heeft hier nooit echt veel van te lijden gehad omdat het net buiten de toen belangrijke route Leeuwarden - Berlikum - Franeker lag.

In 1634 wordt de "Lauta Stins" vervangen door nieuwbouw. Vanaf dat moment wordt het "Lauta State" genoemd en behoorde het tot een van de mooiste staten van Friesland.
Helaas ziet de laatste bewoner, Horatius Hiddema van Knyff, het tijdens een pachters opstand in 1748 in vlammen opgaan, omdat hij verdacht werd van het heulen met de Franse vijand en anti Oranje gezindheid.

Het terrein van Lauta is nog goed te herkennen en op de Lautawei vindt u hierover een informatiebord.


In deze tijd telt Wier 87 inwoners en komt er een nieuwe teelt sterk opzetten; namelijk de aardappelen. Dit verschaft veel mensen werk en een redelijk inkomen. Wier groeit en heeft 174 inwoners in 1815.
De kerk is in de jaren al vele malen verbouwd en in 1842 wordt er nieuw orgel ingewijd, gebouwd door P.J. Radersma van Wieuwerd.

Skoalle.jpg

In 1874 wordt er een nieuwe openbare school in gebruik genomen door 55 leerlingen met als hoofdonderwijzer Tjalling Bakker. Tot 1934 is er in deze school lesgegeven.


In 1881 wordt het oude zadeldaktoren van de kerk vervangen door de huidige toren met spits. Er zijn dan 340 mensen woonachtig in Wier. Maar dan volgen er crisis jaren in de landbouw, waardoor velen gedwongen zijn ergens anders een bestaan op te bouwen, bijvoorbeeld in Amerika.

Tram.jpg

 

 


De eerste tram vanuit Leeuwarden arriveert in 1899 in Wier bij Mooie Paal en de laatste rit wordt gereden op 1 mei 1966.

 

 


In 1943 werd de "Krite Wier" opgericht, een afdeling van Selskip Fryske Tael en Skriftekennisse. De belangstelling voor culturele en literaire avonden nam echter af en in 1952 werd besloten om het op te heffen. Er werd een dorpsbelangen vereniging van gemaakt "de Doarpsrounte".

Astronomisch uurwerk

 

 

In 1946 is het astronomisch uurwerk door Fred Bruijn aan de bewoners van Wier geschonken. Dit als dank voor voor de gastvrijheid tijdens zijn onderduikperiode. Meer over de geschiedenis en de werking van het uurwerk vindt u op deze website.
De kerk en het astronomisch uurwerk zijn beide gerestaureerd in 2011/2012.

 

 

Aantal inwoners van Wier.jpg

 

Binnenkort:

za 26 aug, 13:30 uur
Tsjerkepaad


za 02 sept, 13:30 uur
Tsjerkepaad


 

 

 

 

 

 

wapen Wier.png

 

Bedankt voor uw bezoek aan onze website,

en oant sjen yn Wier!